Engelliler, ülkemizde ayrımcılık ve engellemelerle, her geçen gün başkaları ile eşit temelde toplumda yer almalarına engel olan sorunlarla karşı
Engelliler, ülkemizde ayrımcılık ve engellemelerle, her geçen gün başkaları ile eşit temelde toplumda yer almalarına engel olan sorunlarla karşı karşıyadır. Engelliler; eğitim sistemine dâhil olma, toplumda özgürce ve rahat hareket etme, spor ve kültürel faaliyetlere katılma, istediği gibi seyahat edebilme gibi herkesin eşit haklara sahip olması gereken konularda ciddi sorunlar yaşamaktadır. Ülkemizi, Avrupa Birliği ve OECD ülkeleriyle karşılaştıracak olursak, engelli hakları konusunda oldukça geride kaldığımızı söyleyebiliriz. TÖBSEN Engelli Komisyonu olarak hazırladığımız raporu, siz değerli basın emekçileri ve kamuoyu ile paylaşmak istiyoruz.
Türkiye’de 12 milyona yakın engelli, eğitim ve istihdam başta olmak üzere sosyal, ekonomik ve kültürel yaşama katılma sorunlarıyla karşı karşıyadır. Örneğin, Türkiye’de engelli nüfusun yüzde 80’i çalışma yaşamı dışındadır. İş yasalarına göre, elli ve üzeri çalışanı bulunan özel sektör işyerlerinde en az yüzde 3, kamuda ise yüzde 4 engelli personel çalıştırılması zorunlu olmasına rağmen, gerek kamuda gerekse Milli Eğitim Bakanlığı’nda engelli atamaları yıllardır yasal olarak belirtilen zorunluluk oranının çok altında kalmıştır. MEB, engelli öğretmen atamalarını sürekli olarak ağırdan almakta; engelli öğretmenlerin ataması yapılmadığı için mağduriyetler yaşanmaktadır.
Engelliliğe çözüm yolları üretmenin öncelikli ihtiyaç olduğunu biliyoruz. Toplumsal yaşama katılımın önündeki engelleri kaldırmak ve engelli insanların sahip olduğu potansiyeli ortaya çıkarmak için yeterli kaynak ve uzmanlığı bu konuya yönlendirmek ahlaki sorumluluğumuzdur. Sağlık, rehabilitasyon, destek, eğitim ve istihdama erişimleri ve başarılı olmaları için onlara şans tanımalı ve gerekli ortam düzenlemelerini yapmalıyız.
TÖBSEN Engelli Komisyonu olarak, engellilerin eğitimi konusuna yönelik özel politikalar belirlenmesini, toplumsal yaşam alanlarının engellilerin beklentilerine uygun olarak yeniden düzenlenmesini ve hazırladığımız raporda yer alan aşağıdaki taleplerin yerine getirilmesini istiyoruz:
- Engellilerin her türlü kamusal haktan eşit şekilde yararlanması için gerekli düzenlemeler acilen hayata geçirilmelidir.
- Gerek kamuda gerekse özel sektörde engelli çalıştırma zorunluluğu açıkları hızla kapatılmalı, özellikle kamuda istihdam artırılmalıdır.
- Engellilerle ilgili her türlü eğitim, yardım ve diğer etkinlikler kamu hizmeti anlayışı çerçevesinde kamusal olarak yapılmalıdır.
- Bütçeden özel eğitime yeterli kaynak sağlanmalı, kamuya ait özel eğitim kurumları ve okullarının sayısı artırılmalıdır.
- Öğretmenlik Meslek Yasası’nda engelli öğretmenlerle ilgili yeterli bir tanımlama yoktur. Engelli öğretmen ve memurlara yönelik mobbing ve dışlama davranışlarına karşı net bir madde olmalıdır.
- Engellilere yönelik tam donanımlı okul ve sınıflar kurulmalı, bu alanda uzman personel çalıştırılmalı; tüm bölgelere ve yurttaşlara eşit ve dengeli hizmet sunulmalıdır.
- Engelli bireyler, engel tanısı konduktan sonra yaşam boyu özel eğitim sürecine dâhil edilmelidir. Engelli raporları, 2019 öncesinde olduğu gibi süresiz olmalıdır.
- Engellilerin kullandığı alet, edevat, cihaz vb. ürünlerde yeni KDV uygulaması kaldırılmalıdır.
- Yollar, binalar ve toplumsal yaşam alanları engellilerin ihtiyaçlarına uygun hâle getirilmeli, toplum engellilere nasıl davranacağı konusunda bilinçlendirilmelidir.
- İş hayatında engelli bebeği olan annelere doğum izni iki katına çıkarılmalıdır.
- Ulaşım, mesken ve işyeri düzenlemelerinde engellilere uygunluk konusunda yaptırımlar artırılmalıdır.
- Engelli üniversite öğrencilerine, aile gelirlerine bakılmaksızın karşılıksız öğrenim bursu verilmelidir.
TÖBSEN Engelli Komisyonu Adına
Mehmet Çolakoğlu
YORUMLAR